Header Ads

Ogień

Wraz z opanowaniem przez człowieka umiejętności rozpalania największej i najgroźniejszej siły Natury - ognia, zmieniły się losy człowieka jak i całego świata. Wytwarzany odtąd własnoręcznie ogień stał się źródłem światła, ciepła gwarantującym bezpieczeństwo pierwotnym ludziom przed nocnym atakiem dzikich zwierząt. Spalający się się ogień oprócz dostarczania światła, emitował ciepło umożliwiające przygotowanie ciepłej strawy dla głodnych członków rodziny. Wobec czego dostarczający podstawowych potrzeb życiowych ogień stał się powszechną świętością, uznawaną za dobroczynną , chroniącą i zabezpieczającą od złego silę, a zarazem budzący respekt i poszanowanie nieokiełzany, niebezpieczny i niszczycielski żywioł. Przypisywano mu także właściwości oczyszczające wykorzystywane do pozbycia się nieczystości z przedmiotów poprzez ogrzanie ich ciepłym płomieniem oraz do obrzędowego oczyszczenia dokonując rytualnego skoku przez rozpalone ognisko podczas czerwcowego przesilenia słonecznego. Magiczną moc czerwcowego ogniska wykorzystywano również do oczyszczenia zwierząt gospodarskich, które polegało na przeprowadzeniu ich przez lub wokół palącego się ogniska. Zwyczaj ten zapewnić miał ochronę o d czarów i złych mocy oraz dodać zdrowia i zapewnić płodność przeskakującym ludziom jak i prowadzanym zwierzętom.
Oczyszczając moc ognia wykorzystywana także do odpędzania chorób i oczyszczania domów po śmierci któregoś z domowników. Z obawy przed zarażeniem się chorobą, która doprowadziła do śmierci, palono łózko i wszystkie przedmioty zmarłego w celu zlikwidowania ogniska choroby. Natomiast w celu zlikwidowania panujących w domowym powietrzu zarazków choroby, wykorzystywano powstający  z palącego się ognia  dym, stosowany do okadzania domu i zabezpieczeniu go przed wpływem złych mocy. W procesie okadzania często używano rożnego rodzaju zioła oraz okadzano dymem wszystkie otwory w domu, czyli okna i drzwi prowadzące na zewnątrz co miała stanowić naturalną przeszkodę, chroniącą dom przed wejściem nieszczęścia do środka chaty.
Oczyszczający ogień stosowano również w medycynie ludowej do hamowania krwawienia oraz do, zwanego przyżeganiem odkażania i przypalania ran, krost i ukąszeń. Dodawanie do palącego się ognia ziół leczniczych, mogło stanowić współczesną aromatoterapie, polegającą na wydychaniu spalającej się rośliny.
Z uwagi na tak szczególne właściwości ognia, oddawano mu powszechnie cześć i szacunek, przejawiający się między innymi w zakazie plucia w palące się ognisko oraz gaszenia go brudną, zanieczyszczoną wodą. W kulturze ludowej najświętszym ogniem, był naturalny ogień powstały ze słonecznej gwiazdy, uważany za praogień, często zwany ogniem, synem niebieskim, będący zarazem ziemski symbol i odpowiednik Słońca. Będąc najczystszym i najświętszym ogniem, często był podtrzymywany w pradawnych świątyniach jako ofiarny wiecznych ogień życia. Z kolei ogień powstały od uderzenia pioruna stanowił źródło sprawiedliwości, wymierzające karę dla złego człowieka.
Opanowanie umiejętności rozpalania ognia stała się bezspornym symbolem oświecenia, wyróżniającym i stawiającym na czele człowieka z pośród innych zwierząt oraz umożliwiającym mu rozwój intelektualny. Wobec tego człowiek mógł rozpocząć budowę stałych osad, w których z powszechnego kultu ognia rozwinął się kult ogniska domowego. Główną izbę chaty wyznaczał palący się w niej ogień, stanowiący ognisko, czyli centrum domu i życia rodziny. Ze względu na uzyskiwane ze spalającego się drewna światło, izba ta często zwana była świetlicą a znajdujący się w niej ogień wyznaczał najświętsze miejsce w domu. W efekcie ówczesny człowiek, nie musiał już kończyć dnia wraz z zachodem Słońca a wieczory, szczególnie te długie zimowe chętnie spędzał w pobliżu domowego źródła ciepła. W następstwie wielu godzin spędzonych na obserwacji paleniska zrodziło się kilka przypowieści związanych z zachowaniem iskier i dymu domowego ogniska. Najpopularniejszą z nich było przepowiadanie pogody po zachowaniu wylatującego dymu z komina. Pnący prosto do góry dym zwiastował piękną pogodę, natomiast skaczący po dachu lub tarzający się po ziemi zapowiadał deszcz i zmianę pogody. w taki sam sposób dobrze palący się ogień zwiastował pogodę a gasnący- pluchę. Według niektórych skaczące w piecu iskierki zapowiadały rychłych gości a huczący ogień kłótnię, zaś syczący obgadywanie. Z kolei zgaśnięcie płomienia świecy podczas ważnej uroczystości rodzinnej wróżyło nieszczęście a skierowanie się dymu z płomienia w kierunku drzwi przepowiadało odejście - śmierć któregoś członka rodziny.

Brak komentarzy

Obsługiwane przez usługę Blogger.