Header Ads

Nowe Latko - wiosenna równonoc

Wreszcie topnieją poszarzałe śniegi, w końcu puszczają ścięte lodem rzeki i jeziora, a z pod zalegającego jeszcze gdzieniegdzie śniegu przebijają się pierwsze rośliny. Na każdym kroku czuć przemiłą woń ciepłego, wiosennego powietrza, ze wszystkich stron słychać rozlegającą się wrzawę i krzyki powracających z ciepłych stron licznych stad ptaków. Ostatecznie możemy pożegnać a wręcz przegonić precz zbrzydłą już zimę, przygotowując tym samym miejsce na nowy początek roku i nową porę roku - wiosnę.

Znaczenie Nowego Latka
Zima potrafi dać się ludziom we znaki, naprzykrzyć, dokuczyć i przysporzyć  wielu obaw, trosk i problemów. Jednakże nic nie trwa wiecznie i także zima kiedyś w końcu się kończy. Tym długo oczekiwanym momentem jest równonoc wiosenna oraz przypadające na nią święto Nowego Narodzenia zwane również Nowym Latkiem celebrujące triumf i wygraną wiosny. Święto równonocy wiosennej jest esencją tłumionej przez kila zimowych miesięcy radości życia, radości z przetrwania najtrudniejszego okresu w roku oraz radości ze zwycięstwa światła i odrodzenia świata przyrody. Powrót wiosny niosący odrodzenie uśpionej przyrody napawa ogromnym optymizmem, przynosi wiarę w lepsze jutro i pociechę dla przygnębionych i pogrążonych w smutku ludzkich serc. Święto Nowego Latka jak sama nazwa wskazuję jest wyznacznikiem wszystkiego co nowe w przyrodzie oraz w życiu człowieka, nowych przygód, doznań, możliwości, wyzwań oraz narodzin nowych pokoleń w świecie zwierząt i roślin. Niegdyś właśnie w okresie równonocy wiosennej nasi pradziadowie obchodzili obrzędowe powitanie Nowego Roku, dziś jedynie święto to jest rozpoczęciem nowego roku wegetacyjnego, wobec tego termin pierwszego dnia wiosny jest początkiem wiosennych zasiewów i prac rolnych rozpoczynających nowy sezon polowy oraz zaczątkiem wiosennych zwyczajów i zabiegów zapewniających tegoroczny urodzaj i obfite zbiory oraz przywracających dawny ład i porządek.

Tradycje Nowego Latka
Jako, że święta wiosennego odrodzenia są czasem celebrowania nadejścia nowego roku i nowej pory roku, toteż obrzędowość i tradycje święta Nowego Narodzenia nierozerwalnie wiążą się z wprowadzaniem nowego i jednoczesnym żaganianinem starego. Zatem pierwszym dniom wiosennych uroczystości świątecznych od zawsze towarzyszyło obrzędowe przeprowadzenie generalnego porządku, znanego dzisiaj jako tak zwane wiosenne porządki oczyszczające życiową przestrzeń z czasu zimy. Po dokonaniu oczyszczenia domowego wnętrza z zalegającego czasu zimy należało oczyści również przylegające do domu podwórze jak i całą wieś. Równie ważnym zwyczajem świątecznych dni było pozbycie się poprzez wrzucenie do rzeki słomianej kukły symbolizującej zimę i zimowy czas. Pozostałym dniom świąt uroczystość Nowego Narodzenia towarzyszyło swoiste celebrowanie życia, tak więc na drugi dzień świąt popularnie malowano kurze jajka określane mianem pisanki. Do dekorowania jajek wykorzystywano naturalnych, powszechnie dostępnych w przyrodzie składników. Przygotowane w rożnych kolorach i wzorach pisanki święcono wraz chleb, solą, kiełbasą i ziarnem w specjalnie przyszykowanym na tą okazję świątecznym koszyczku zwanym święconką, po czym stanowiły podstawę świątecznego śniadania. Nie mniej ważną tradycją świąt Nowego Latka było także obrzędowe poświęcenie domu i jego mieszkańców świąteczną palemką, wykonaną z wierzbowych witek porośniętych baziami, które to z kolei często połykano w celu zapewnienia sobie zdrowia na nadchodzący rok. Świąteczną palmę podkładano pod pierwszą skibę, zaś poświęcone ziarno zebrane z pierwszego zżętego jesienią zboża służyło do rozpoczęcia symbolicznego, wiosennego siewu. Obchodom przedostatniego świątecznego dnia towarzyszyło symboliczne oblewanie się wodą, a ostatni świąteczny dzień to powszechne wizyty wiosennych kolędników niosących ze sobą kurka i serdeczne noworoczne życzenia.

Symbolika Nowego Latka
Rozbudowana symbolika wiosennych świąt ściśle związana jest z celebracją nadejścia wiosny i przebudzeniem natury z zimowego snu. Głównym celem i zamiarem świątecznych zwyczajów i obrzędów jest oczyszczenie i wprowadzenie nowego życia, w tym celu powszechnie wykorzystywana jest utożsamiane z płodnością, życiem i odrodzeniem woda, przybierająca w czasie świąt symbolicznego, a wręcz magicznego znaczenia. Stosowana jest między innymi do obrzędowego oczyszczenia domu, mającego na celu symboliczne usunięcie z domu zalegających oznak czasu zimy. Do sprzątania wykorzystywane są również ogień oraz miotła tak jak woda mając na celu pozbycie się - wygnanie z domu starych trosk i zmatowień. Wiosenne porządki umożliwiają przyjęcie w progi nowej roku roku i nowych możliwości, symbolizują także wiosenne porządki jakie powinniśmy dokonać we swoim wnętrzu na nadchodzący rok. Woda i ogień pomagają również oczyści świat przyrody z oznak czasu zimy, w tym, celu po wcześniejszym wymoczeniu w każdej kałuży i jeziorze słomianą kukłę, podpaloną ogniem wrzuca się do płynącej wody rzeki, z którą to kukła symbolizująca zimę ma iść, a raczej popłynąć hen do morza. Świąteczna symbolika to również bardzo bliski związkiem z życiem, którego przykładem jest świąteczne jajko - pisanka, utożsamiana ze źródłem, zaczątkiem nowego życia oraz pozostałe składniki święconki symbolizujące ciągłość i dostatek życia.Poświęcenie produktów żywnościowych świętą wodą utożsamia ich ważność gwarantującą byt i przetrwania, zaś świąteczny koszyczek podkreśla agrarny aspekt świąt Nowego Narodzenia. Niemniej ważne symboliczne znaczenie posiadają tego dnia wierzba i witki wierzbowe symbolizujące nieśmiertelność życia i odrodzenie przyrody. Podobnego symbolicznego znaczenia przybierają także powszechnie występujące w czasie świąt kurczaczki i zajączki będące zwiastunami wiosny oraz symbolami płodności świata przyrody. Zaś symboliczne rozpoczęcie wiosennego siewu jest oznaką rozpoczęcia nowego roku wegetacyjnego i nowego roku prac polowych. Natomiast symboliczne oblewanie się wodą i delikatne chłostanie świąteczną palmą stanowi obrzędowy zwyczaj pobudzający energię życiową oraz zapewniający płodności zdrowie na cały nowy rok.

Brak komentarzy

Obsługiwane przez usługę Blogger.