Header Ads

Ptasie domki - budka i skrzynka lęgowa

Wczesna wiosna to najodpowiedniejsza pora aby pomyśleć o skrzydlatych zwierzętach, które wkrótce będą zakładać gniazda, w których na świat przyjdą nowe, ptasie pokolenia.
Współczesne środowisko naturalne jest w znacznym stopniu zdegradowane i przekształcone przez egoistyczną działalnością człowieka. W skutek tego zarówno powracające wiosną ptaki, jaki i te na co dzień zamieszkujące nasze łąki, pola i lasy mają coraz większe trudności ze znalezieniem odpowiedniego miejsca na zbudowanie gniazda. Z dnia na dzień lasy pustoszeją,  a stare, pełne szpar i naturalnych otworów drzewa stają się prawdziwą rzadkością. Na szczęście, w ich miejsce sadzi się nowe, młode drzewka, lecz to, nie wyciąga z opresji ptaków pozbawionych naturalnych miejsc lęgowych.  W związku z tym  coraz powszechniej w lasach, a nawet w parkach czy przydomowych ogrodach na pniach młodych drzew zawiesza się specjalne drewniane konstrukcje określane jako budki lęgowe umożliwiające ptakom wyprowadzenie potomstwa i skutecznie zastępujące pierwotne dziuple lęgowe.

Budujemy budkę lęgową

Tak jak gniazdowanie się w złych warunkach stwarza ryzyko ataku drapieżników szukających łatwego łupu, tak samo nieodpowiednio przygotowana budka lęgowa zamiast pomóc, może narazić na niebezpieczeństwo gniazdujące się w niej ptaki. Tak więc przygotowując budkę dla ptaków musimy pamiętać o kilku podstawowych zasadach, dzięki którym będziemy szczęśliwie podglądać żyjącą w drewnianym domku ptasią rodzinkę. Po pierwsze obserwacja. Zanim przygotujemy skrzynkę lęgową obserwujemy okolicę i wyrabiamy miejsce często odwiedzane przez ptaki. Dzięki temu uzyskamy stuprocentową pewnością, że przygotowanym domku zamieszka przedstawiciel wędrującego w okolicy gatunku.

W skład każdej budki lęgowej wchodzi sześć nieheblowanych desek o trzech centymetrach grubości, z których cztery pełnia ściany, a dwie kolejno dach i dno konstrukcji. Dodatkowo do tylnej ściany przyczepiamy jedną lub dwie wąskie deski umożliwiające zaczepienie budki na drzewie. Dla każdego gatunku przygotujemy inne rozmiary budki, i tu w znacznym stopniu pomoże obserwacja, gdyż  wiedząc jakie ptaki zamieszkują naszą okolice z łatwością wybierzmy odpowiedni rozmiar drewnianej konstrukcji.

Małe ptaki do których zaliczamy  Pierwszy najmniejszy rozmiar, w którym głownie preferują pliszki, kopciuszki i rudziki wynosi 14 centymetrów długość ścianki przedniej, 16 centymetrów długość ścianki tylnej oraz dno o wymiarze 12 na 12 centymetrów. Daszek w tym typie konstrukcji powinien być równy długości tylnej ścianki budki.

Średnie i małe ptaki, do których zaliczamy  wróble, mazurki i sikorki oraz kowaliki, szpaki, pleszki i muchołówki, a także pełzacze zasiedlają budki, których rozmiary mieszczą się w zakresie  od 25 do 35 centymetrów długości dla ścianki przedniej oraz od 27 do 37 centymetrów dla ścianki tylnej i dna o kwadratowym boku od 13 do 15 centymetrów oraz dachu o długości od 20 do 30 cm. 

W budkach takich otwór wlotowy umieszczamy zawsze na ściance przedniej wywiercając go u góry w odległości 2 centymetrów od dachu budki. Średnica otworu powinna wynosić około 3 centymetry w przypadku małych budek, a maksymalnie 5 centymetrów przy średnich budkach. Wysokie umiejscowienie otworu wlotowego i jego mała średnica zabezpiecza przed atakiem drapieżnika gniazdujące w nim pisklęta, zaś dość często spotykanym błędem jest umiejscowienie przed wlotem patyczka, który zamiast ułatwić wlot ptakom, uprości żerowanie drapieżnikowi.

Dodatkowo otwór wlotowy możemy zabezpieczyć blaszką lub dodatkowym klockiem z wywierconym wejściem, który zabezpieczy go przed rozkuwaniem przez dzięcioły. Zaś we wnętrzu konstrukcji dobrze jest umieścić dwa drewniane patyczki lub małe deseczki ułatwiające ptakom wydostanie się z budki. Warto także na jednej z bocznych ścian zamontować zawiasy umożliwiające późniejsze czyszczenie wnętrza budki, dzięki temu tak przygotowana budka posłuży kilka dobrych lat, a uprzątnie dno zapobiegnie rozprzestrzenianiu się pasożytów.

Równie dobrze zamiast nieheblowanych desek do zbudowania budki lęgowej możemy wykorzystać specjalnie wydrążony pień drzewny, który w idealny sposób  imituję  naturalną dziuplę.
Budujemy skrzynkę lęgową

Większe gatunki, taki jak dudek, dzięcioł, kraska, czy sowa i pustułka w takiej budce lęgowej się nie zmieszczą. Wobec tego dla nich budujemy drewniane konstrukcje nazywane skrzynkami lęgowymi o znacznie większych rozmiarach. Aby wymienione wyżej gatunki zasiedliły skrzynkę musi ona spełniać wymogi wymiarowe, a mianowicie mieścić się w zakresie 45 - 55 centymetrów długości dla ścianki przedniej, 50 - 60 centymetrów dla ścianki tylnej oraz 25 lub 30 centymetrów długości boku kwadratowego dna skrzynki. Otwór w takich skrzynkach wywiercamy o większej średnicy i nieco niżej niż w budkach lęgowych. Średnio otwór wlotowy umiejscowiony jest od 6 do 10 centymetrów od dachu skrzynki, zaś jego średnica wynosi 10 centymetrów w przypadku mniejszych i 15 centymetrów w dużym typie skrzynek lęgowych.

Zamieszamy budkę lub skrzynkę lęgową

Jeśli już posiadamy odpowiednio przygotowaną budkę lęgową przechodzimy do następnego kroku, czyli zawieszenia jej w środowisku naturalnym. Budkę wywieszamy tam, gdzie środowisko przyrodnicze pozbawione jest naturalnych otworów służących za schronienie dla ptaków zawieszając ją zawsze pionowo otworem wlotowym skierowanym na wschód bądź południowy wschód. Zawieszając budkę wybierajmy miejsce lekko zacienione, co w znacznym stopniu ograniczy nagrzewnie się budki we słoneczne  oraz pamiętajmy o tym, że ptaki to zwierzęta terytorialne, zatem budki powinny znajdować się we znacznych odległościach od siebie. Dla małych i średnich ptaków rozwiesza się budki w odległości 50 - 100 metrów. Ostatnią zasadą o której trzeba pamiętać, to wysokość zawieszenie budki. Powszechnie zawiesza się je na wysokości 4 metrów, co w znacznym stopniu zabezpiecza budkę przed wejściem drapieżników np. kotów oraz chroni przed wandalizmem oraz umożliwia łatwy dostęp do sezonowego czyszczenia wnętrza budki.  

1 komentarz:

Obsługiwane przez usługę Blogger.