Header Ads

Zawilec gajowy

Zawilec gajowy - długoletnia roślina leśna z rodziny jaskrowatych zajmująca podszyt żyznych lasów liściastych, zwykle buczyn, grądów i dąbrów. Preferuje żyzne i świeże gleby o słabo kwaśnym lub obojętnym odczynie podłoża oraz siedliska pół cieniste i wilgotne a nawet tereny podmokłe. Mimo, iż zawilec to przede wszystkim roślina leśna można go spotkać także na cienistych lub podmokłych łąkach.   Zawilec gajowy obficie kwitnie na przedwiośniu - głównie w kwietniu rozwijając swe delikatne białe kwiaty. Niekiedy pierwsze okazy pojawią się już końcem marca, a czasem poszczególne rośliny kwitną do początków maja. Zbyt duża wilgotność i obfitość deszczy na przedwiośniu w znacznym stopniu ogranicza kwitnienie rośliny.  Kwiaty rośliny są krótkotrwałe, z jednej łodygi wyrasta tylko jeden pąk kwiatowy, a młoda sadzonka przez kilka pierwszych lat  nie kwitnie.  Na szczęście zawilec gajowy tworzy liczne grupy, stwarzające wrażenie białych dywanów okrywających dno leśne. Płatki rośliny są delikatne, w czasie niepogody, deszczu oraz nocnej pory roślina się zamyka. Dodatkowo płatki zawilca narożne są na negatywne działanie wiatru, silne podmuchy powietrza odrywają płatki od kwiatostanów.  Z tego go powodu powstała między innymi polska nazwa ludowa tej rośliny -  wietrznica. Do równie ciekawych jak i często używanych określeń na zawilca należą - zawiłek, sasanka gajowa oraz bardzo często używany zawilec biały. Czasami zawilec mylnie nazywany jest przylaszczką, gdyż oboje należą do tej samej rodziny roślin jaskrowych. Jednak prawdziwym bratem bliźniakiem białego zawilca gajowego jest rzadziej spotykany zawilec żółty, którego po przekwitnięciu bardzo trudno jest odróżnić od poprzednika. Wyhodowano również wiele odmian uprawnych zawilca różniących się kształtem, barwą i liczbą płatków kwiatowych.  Porastanie runa leśnego poprzez zawilca gajowego wskazuje na szybki rozkład organiczny, dzięki temu jest on wskaźnikiem występowania próchnicy w środowisku leśnym.

Podobnie jak przylaszczka, zawilec gajowy to roślina trująca, a kontakt z trującą substancją wydzielaną przez kłącze zawilca podczas zerwania wywołuje zaczerwienienie i obrzęk skóry, któremu towarzyszy piekący ból i pęcherze. Natomiast jej spożycie powoduje zatrucie, zapalenie błon śluzowych i podrażnienie całego układu pokarmowego, biegunkę, niewydolność oddechową i omdlenie  oraz nieodwracalne uszkodzenie nerek. Jednakże, zawilec stanowi wiosenne pożywienie saren i jeleni odpornych na jej trujące działania. Mimo, to nie zaleca się karmienia nim bydła,gdyż tak jak na ludzi działa wykazuje szkodliwe działania.

Niegdyś zawilca gajowego wykorzystywano do leczenia. W lecznictwie znajdowały zastosowanie przeważnie świeże rośliny zbierane przed kwitnieniem oraz ich sok wykorzystywane głównie na bóle zębów oraz do przemywania ran.

Brak komentarzy

Obsługiwane przez usługę Blogger.